Титов Семен Семенович

 

1918 сыллаахха атырдьах ыйын 22 кунугэр Арыылаах алааска, Доллу нэьилиэгэр дьаданы бааьынай кэргэнигэр торообутэ. А5ата Титов Егор Потапович 1920 с. олбутун кэннэ ийэлэрэ кэргэн тахсыбыта, Сеня убайынаан  эьэлэригэр хаалбыттара, эьэлэрэ олбутугэр тастын убайдара Семен Константинович бэйэтин аннынан суруйтаран иитэ ылбыта. Онтон иипит а5ата олбутун кэннэ убайыгар Дмитрий Васильевичка 11 сааьыгар диэри иитиллэ кэлэр, 1938 с. убайа олор. Уопсайа 5 уол тулаайах хааланнар аба5аларыгар Дмитрий Васильевич I иитиллэ кэлэллэр. Тонулу оскуолатын 4 кылааьын бутэрэн баран Доллу нэьилиэгэр «Сирдиир Тэрээьин» колхозка рабочайынан улэлиир кыыьынаан Ааллаах Ууннэ таьа5ас таьыытыгар сылдьар.

Семен Семенович бэйэтин ахтыыта: мин 1941 с. атырдьах ыйын 4 кунугэр сэриигэ ынырыллыбытым. Олуонэ устун «Якутия» параходунан биир ый айаннаан Усть Кутка тиийбиппит, онтон 25 коьу массыынанан Заярскайга илдьибиттэрэ, салгыы Ангара оруьунэн биир суукка айаннаан Иркутскайга тиийбиппит. Биир хоннорон баран поеьынан «Мальта» станция5а илдьибиттэрэ, бу станция5а 3 ый байыаннай бэлэмнэнии барбыппыт кэннэ фронна атаарбыттара.

1942 сыл олунньу 2 кунугэр туун 533 стрелковай полка5а пехота5а сэриилэьэ сылдьан Харьков куорат диэки атаака5а киирэн иьэн биир остоо5у корбокко сылдьан снаряд оскуолкатыгар ыараханнык бааьырбытым.  Онтон Саратовскай уобаласка Энгэльс диэн станция5а госпитальга 15 ый устат сытыарбыттар. Тахсан баран 3 ый улэ фронугар сылдьыбытым. 1943 с. ыам ыйыттан Орело-Курскай туьаайыыга 71 стрелковай дивизия5а пулумутчикаабытым, от ыйын 5 чыыьылатыгар немецтэр кимэн киирбиттэрэ, ол кыргыьыыга мин 2 танканы умаппытым,хас да саллааты олорбутум, ол сылдьан илиибэр уонна испэр чэпчэкитик бааьырбытым. Остоохтор биьигини ханан даганы киирбэт, тахсыбат гына тогуруйэн кэбиспиттэрэ, биьиги тыылбыт ыраах буолан хантан да комо кэлэр кыа5а суо5а, ол курдук ый анара тогуруктээьиннэ сыппыппыт кэнннэ от ыйын 20 кунугэр 4-с танковай армия остоохторун Днепр орускэ диэри тогуруйэн, биьигин босхолообуттара. Мин Саратовскай уобалас «Баларда» диэн станциятыгар баар госпитальга киирбитим. Утуорэн баран 1944 сылтан сэрии бутуор диэри разведчиктаабытым. Биирдэ 7 буолан немец генералын билиэн туппуппут. Миигин дьонум оруу инники киллэрэллэр этэ, дьиэ5э ыстанан киирбиппитигэр генералбыт снардыы уутугар анаарыйан сылдьар буолан утараласпата5а. ити иьин бииргэ сылдьыбыт дьонум бары геройга туьэрбиттэр, мин буоллагына ордена. Кэлин Венгрияны, Австрияны босхолоспутум.

Семен Семенович элбэх олор-тиллэр, угус хаан тохтуулаах кыргыьыыларга кыттыбыта.

1944 с. сэтинньи 26 кунугэр 398 отдельнай разведрота командира Кедров, бу чаас разведчига Титов С.С. на5араадага туьэриллэр илииьигэр саллаат Титов С.С. хаста да рааньар буолбутун, 1944 с. атырдьах ыйын 20 кунуттэн ыла 7 румын, 4немец, 6 Венгр саллааттарын уонна 4 Венгр офицердарын тус бэйэтинэн билиэн ылбытын 5 немец саллаатын олорбутун туьунан суруйбута.

Ити иьин Титов С.С. А5а дойду сэриитин I степеннаах орденынан на5араадалламмыта.

Хорсун буойун Албан аат III степенэ, Кыьыл сулус орденнар, «Будапешт куораты ылыы иьин», «Венаны ылыы иьин» уонна да элбэх мэтээллэр кавалердара. Титов С.С. 1946 сыллаахха ахсынньыга 2-с группалаах инвалид буолан дойдутугар эргиллибитэ. Колхозка суотчутунан, биригэдьииринэн, нэьилиэк сэбиэтин председателинэн, Тонулутээ5и лесхозка улэлээбитэ.